Hệ thống dạy học trực tuyến cho đào tạo tiếp cận năng lực VinhUni e-Learning

Hiện nay, công nghệ dạy học trực tuyến được xem là nền tảng tạo nên cuộc cách mạng giáo dục trong thế kỷ 21. Tại Việt Nam, những nghiên cứu về học trực tuyến luôn nhận được sự quan tâm của các nhà khoa học, các nhà giáo dục học cũng như các nhà công nghệ trong vòng 15 năm gần đây. Đã có những nghiên cứu và triển khai học trực tuyến đạt đến những thành công và được thừa nhận trong thị trường giáo dục Việt Nam và khu vực như Hệ thống của Topica, Hệ thống của Viện Đại học mở, Hệ thống trường học kết nối, Hệ thống tập huấn của Bộ Giáo dục và Đào tạo,... Tuy nhiên, dạy học trực tuyến gắn với mô hình tiếp cận năng lực người học theo tương tác đa chiều thì hiện vẫn chưa rõ nét. Mặc dù dạy học trực tuyến đã được Trường Đại học Vinh quan tâm triển khai trong hơn 5 năm qua, tuy nhiên quá trình triển khai còn nhiều hạn chế, trong đó đặc biệt là thiếu sự gắn kết với mô hình dạy học theo tiếp cận năng lực. Vì vậy, từ năm 2018, nhóm nghiên cứu do GS.TS. Nguyễn Huy Bằng chủ trì đã nghiên cứu xây dựng hệ thống e-Learning hỗ trợ chương trình các môn và cấp học khác nhau với hai mô hình dạy học tiếp cận năng lực theo hình thức bán trực tuyến và trực tuyến để tích hợp với Hệ thống cho phù hợp thực tiễn.

Mô hình dạy học trực tuyến theo tiếp cận năng lực ở Trường Đại học Vinh là 02 mô hình CFO (dạy học hoàn toàn trực tuyến) và CFB (dạy học bán trực tuyến). Đây là các mô hình dạy học tổ hợp các tính năng ưu việt từ các mô hình dạy học tiên tiến nhất hiện nay: mô hình CDIO (đào tạo con người có các kỹ năng toàn diện dựa trên chu trình "Hình thành ý tưởng- Thiết kế-Triển khai- Vận hành"), Flipped learning (dạy học đảo ngược để học tập chủ động và đạt các kỹ năng có mức nhận thức cao nhất), Online learning (học trực tuyến mọi nơi, mọi lúc, học theo nhu cầu cá nhân, học suốt đời) và Blended learning (học tập kết hợp).Với các mô hình này, phần bài giảng lý thuyết được thiết kế thành các bài giảng e-learning để học trực tuyến, còn phần trải nghiệm kiến thức/kỹ năng được thực hiện trên lớp thực (đối với mô hình CFB) hoặc lớp ảo thời gian thực video conference (đối với mô hình CFO) dưới sự hướng dẫn trực tiếp của giảng viên. Các bài giảng e-learning cần được thiết kế, xây dựng nhằm đạt được các cấp độ 1, 2 hoặc3 tương ứng với mức nhớ/biết, hiểu hoặc vận dụng trong thang đánh giá nhận thức 06 bậc của Bloom. Các cấp độ còn lại (phân tích, đánh giá, sáng tạo) có thể đạt được nhờ các nội dung của phần trải nghiệm kiến thức/kỹ năng. Các mô hình dạy học nói trên đã được nghiên cứu, thực nghiệm và công bố kết quả trên bài báo quốc tế năm 2019 về lĩnh vực giáo dục thuộc danh mục ISI/Web of Sciences. Đây là ý tưởng mới, sáng tạo, mang đặc trưng của Trường Đại học Vinh. Hệ thống dạy học trực tuyến VinhUni e-Learning được thiết kế, xây dựng từ mã nguồn mở Moodle 3.4.2 nhưng được can thiệp ở mức rất sâu để có thể đáp ứng các yêu cầu của các mô hình dạy học hiện đại, đồng thời đảm bảo các tính mở để có thể triển khai trên các loại hình đào tạo khác nhau từ đào tạo cấp trung học phổ thông đến các cấp đào tạo đại học, cao học thạc sĩ, từ đào tạo chính quy đến đào tạo vừa làm vừa học và các nội dung đào tạo bồi dưỡng cấp chứng chỉ. Hệ thống được xây dựng tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về e-learning như SCORM, TINCAN,... Có đầy đủ các tính năng hỗ trợ người học (tài liệu, bài giảng, thảo luận, bài kiểm tra trắc nghiệm, bài tập tự luận,...), hỗ trợ người dạy (điểm danh, chat trực tuyến, họp trực tuyến,...) và người quản lý (giám sát thời gian truy cập, thống kê, báo cáo,...). Hiện nay, hệ thống đã tích hợp và triển khai có hiệu quả tính năng nhập học trực tuyến, thu phí trực tuyến, đăng ký học trực tuyến.

Sản phẩm hệ thống dạy học trực tuyến đang được áp dụng tại Trường Đại học Vinh

Ngoài các chức năng chung như các hệ thống dạy học trực tuyến điển hình, Hệ thống dạy học trực tuyến của Đại học Vinh được thiết kế với 2 điểm mới tiêu biểu: Thứ nhất, Hệ thống được thiết kế để tích hợp mô hình dạy học tiếp cận năng lực CFO là mô hình dạy học hoàn toàn trực tuyến. Đây là mô hình tổ hợp các tính năng ưu việt từ 3 mô hình dạy học tiên tiến nhất hiện nay: mô hình CDIO (đào tạo con người có các kỹ năng toàn diện dựa trên chu trình "Hình thành ý tưởng - Thiết kế - Triển khai - Vận hành"), Flipped learning (dạy học đảo ngược để học tập chủ động và đạt các kỹ năng có mức nhận thức cao nhất), Online learning (học trực tuyến mọi nơi, mọi lúc, học theo nhu cầu cá nhân, học suốt đời). Với mô hình CFO,  hoạt động trải nghiệm kiến thức và kỹ năng của người học sẽ được triển khai trên phòng học trực tuyến Video Conference. Thứ hai, Hệ thống được thiết kế để tích hợp mô hình dạy học tiếp cận năng lực CFB - là mô hình dạy học bán trực tuyến. Về mặt ý tưởng thì mô hình này chỉ khác CFO là có hoạt động dạy học trên lớp thực để trải nghiệm kiến thức, kỹ năng dưới sự hướng dẫn của giảng viên. Vì thế, mô hình này không đòi hỏi các trường phải đầu tư nhiều về hạ tầng công nghệ thông tin. Do đó, mô hình CFB được sẽ phù hợp với tất cả các loại chương trình bao hàm cả các môn học thực hành thí nghiệm trong tương lai. Chúng tôi đã thử nghiệm mô hình này cho nhóm sinh viên Cử nhân sư phạm Vật lý của Nhà trường trong làm dự án và kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí khoa học có uy tín quốc tế năm 2019 về lĩnh vực giáo dục (tạp chí The Physics Tearchers của Hoa Kì) được nằm trong danh mục ISI/Web of Sciences.

Mô hình dạy học tiếp cận năng lực theo CFO và theo CFB do nhóm nghiên cứu khởi xướng đã tận dụng toàn bộ những ưu điểm để hạn chế tối đa các nhược điểm từ các mô hình dạy học tiếp cận năng lực tiên tiến nhất hiện nay (CDIO, Flipped learning, Blended learning, Online learning). Vì vậy, khi tích hợp CFB và CFOvào Hệ thống dạy học trực tuyến thì về mặt khoa học, Hệ thống sẽ áp dụng tốt cho mọi loại chương trình đào tạo. Về mặt quy mô, với sự phát triển của công nghệ cao (smart phone, máy tính,... với giá rẻ), internet tốc độ cao, truyền tải 3G, 4G và 5G phủ sóng khắp cả nước, Hệ thống dạy học trực tuyến do nhóm nghiên cứu xây dựng hoàn toàn có thể sử dụng cho các trường phổ thông và đại học trên cả nước. Trong thời gian qua, sản phẩm đã được áp dụng đầu tiên (từ năm 2018) cho Cao học khóa 26, 27, sau đó mở rộng cho hệ đào tạo Đại học của Trường Đại học Vinh. Gần đây, do dịch bệnh Covid-19 buộc phải thực hiện giản cách xã hội, Hệ thống dạy học trực tuyến được vận dụng để triển khai cho tất các bậc học trong Trường.

Việc áp dụng phương thức học trực tuyến/bán trực tuyến đã cho phép người học giảm bớt thời gian học trực tiếp trên lớp thực đáng kể. Chỉ tính riêng hệ đào tạo thạc sĩ, việc áp dụng Hệ thống dạy học trực tuyến để chuyển từ phương thức dạy học truyền thống như trước đây (4,5 ngày ở lớp/môn) sang phương thức bán trực tuyến đã giúp học viên của Nhà trường tiết kiệm chi phí ăn, ở, đi lại hơn 6 tỷ đồng/năm. Do đó, xét chotoàn bộ người học (hơn 40.000 người) của Nhà trường cho tất cả các hệ đào tạo, khi áp dụng Hệ thống dạy học trực tuyến sẽ giúp tiết kiệm cho người học hàng chục tỷ đồng/năm.

Việc áp dụng hệ thống dạy học trực tuyến của Đại học Vinh vào thực tiễn đã mang lại hiệu quả xã hội rất cao trên nhiều mặt, cho nhiều đối tượng. Đối với xã hội: Hệ thống dạy học trực tuyến của Đại học Vinh được thiết kế để tích hợp với các mô hình dạy học tiếp cận năng lựctiên tiến để triển khaitheo hình thức bán trực tuyếnCFB và hình thức trực tuyến CFO. Điều này góp phần đáp ứng nhu cầu về mô hình tổ chức dạy học theo tiếp cận năng lựctrong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tưở phần lớn các trườnghọc hiện nay. Đặc biệt, mô hình CFB rất cần thiết chocác trường phổ thôngđể thực hiện thành công chương trình giáo dục phổ thông mới từ năm học2020-2021.Ngoài ra, Hệ thống dạy học trực tuyến góp phần giải quyết nhu cầu bồi dưỡng nguồn nhân lực theo phương châm "thường xuyên", "liên tục" và "tại chỗ"để đáp ứng sự thay đổi liên tục và rất nhanh của thế giới việc làm do tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đối với người học: Hệ thống dạy học trực tuyến khi được bổ sung nguồn học liệu phong phú sẽ cho phép người học lựa chọn khóa học phù hợp với thời gian biểu riêng để có thể học mọi nơi, học mọi lúc, học cá thể hóa theo nhu cầu, rút ngắn thời gian vàgiảm chi phí học tập. Đồng thời, do Hệ thống xây dựng dựa trên mô hình tiếp cận năng lực hiện đại (CFO/CFB) lấy người học làm trung tâm nên người học sẽ có nhiều thời gian trong trải nghiệm kiến thức và kỹ năng để đạt mức độ cao nhất, chủ động trong học tập và được rèn các kỹ năng tự học suốt đời để đáp ứng sự thay đổi nhanh của thế giới việc làm sau này. Đối với Trường Đại học Vinh: Việc xây dựng thành công Hệ thống dạy học trực tuyến theo hai mô hình tiếp cận năng lực CFB (bán trực tuyến) và CFO (trực tuyến) là sự cụ thể hóa Nghị quyết 29 của BCH Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Thông qua triển khai áp dụng Hệ thống này, Nhà trường có thể triển khai hoạt động dạy học theo tiếp cận năng lực cho tất cả chương trình đào tạo với hiệu quả cao hơn:nâng cao chất lượng đào tạo, đa dạng hóa đối tượng học với quy mô lớn, mở rộng địa bàn tuyển sinh ra phạm vi quốc tế, hoạt động quản lý học tập bài bản, toàn diện hơn,rút ngắn thời gian đào tạo. Đồng thời, khi cần thiết Nhà trường hoàn toàn có thể chuyển đổi phương thức đào tạo từ bán trực tuyến CFB sang trực tuyến CFO (ví dụ trong giai đoạn thực hiện cách lý xã hội do virus Covid-19, những sinh viên vì lý do khách quan không thể đến lớp trong một khoảng thời gian nhất định). Hơn nữa, với sự hỗ trợ của Hệ thống dạy học trực tuyến Nhà trường có thể mời những người nổi tiếng tham gia đào tạo để người học ở các khóa khác nhau đều có cơ hội được học từ người thành đạt. Điều này, ngoài việc lĩnh hội được ý tưởng mới thì người học còn có thêm động lực học tập để mạnh dạn trong khởi nghiệp.Cuối cùng, thông qua dạy học trực tuyến, việc hợp tác đào tạo với các trường có uy tín trên thế giới được dễ dàng với chi phí thấp. Đối với giảng viên Trường Đại học Vinh: Việc ứng dụng Hệ thống dạy học trực tuyến tích hợp hai mô hình tổ chức dạy học theo phát triển năng lực người học là một cơ hội lớn để các giảng viên và giáo viên trở thành những nhà giáo dục chuyên nghiệp với nhiều lợi ích thiết thực.

VinhUni e-Learning đạt Giải Nhất, Giải thưởng Sáng tạo KH&CN Nghệ An 2020

Sản phẩm VinhUni e-Learning đã được triển khai tại Trường Đại học Vinh cho các cấp học, bậc học từ THPT chuyên, Hệ đào tạo Đại học chính quy, Hệ đào tạo Sau đại học, Hệ đào tạo vừa học vừa làm, Hệ đào tạo Chứng chỉ chức danh nghề nghiệp. Riêng Cao học thạc sĩ đã áp dụng đến năm thứ 3. Sản phẩm cũng được trích chọn các tính năng phù hợp để áp dụng cho Đảng ủy Khối các cơ quan cấp tỉnh và đang được Trường chính trị tỉnh Nghệ An đặt hàng chuyển giao. Thời gian tới, sản phẩm cũng với mô hình dạy học trực tuyến theo tiếp cận năng lực CFO, CFB tiếp tục được phát triển và nhân rộng để tăng cường năng lực tiếng Anh cho học sinh Nghệ An (hiện đang đứng ở vị trí rất thấp trong các kỳ thi THPT quốc gia).

Sản phẩm "Hệ thống dạy học trực tuyến cho đào tạo tiếp cận năng lực" VinhUni e-Learning của nhóm tác giả GS.TS. Nguyễn Huy Bằng và các cộng sự gồm TS. Vũ Chí Cường và KS. Phan Sỹ Tân Trường Đại học Vinh đã vinh dự đạt Giải Nhất lĩnh vực Giáo dục và Đào tạo, Giải thưởng sáng tạo KH&CN tỉnh Nghệ An năm 2020./.

 

Lê Phương

 

Tin khác


 

 

Liên kết website Liên kết website

  Cổng Thông tin điện tử  SỞ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ TỈNH NGHỆ AN


Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An. 

Số 75 Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An

Điện thoại: 02383.844500 - Fax: 02383.598478

Email: khcn@khcn.nghean.gov.vn


Cơ quan thiết lập: Trung tâm Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Số 75A Nguyễn Thị Minh Khai, TP. Vinh, Nghệ An
Điện thoại: 02383.837448 - 02383566380.   Email: webkhcnnghean@gmail.com
Người chịu trách nhiệm: Võ Hải Quang, Giám đốc TT Thông tin KHCN và Tin học Nghệ An
Giấy phép thiết lập số: 23/GP-TTĐT ngày 28/3/2017 do Sở TT&TT Nghệ An cấp

 

 

@ Ghi rõ nguồn ngheandost.gov.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.